آموزش نت خوانی – موقعیت نت ، بمل و دیز ، بکار و اکتاو روی حامل موسیقی

در قسمت قبل آموزش نت خوانی، به معرفی قسمت های تشکیل دهنده خط موسیقی پرداختیم و به طور مختصر توضیحاتی راجع به هر کدوم دادیم. در قسمت دوم یعنی آموزش نت خوانی – موقعیت نت ، بمل و دیز ، بکار و اکتاو روی حامل موسیقی به موقعیت نت روی حامل موسیقی، روش نشان دادن نت های بمل دار و دیز دار، علامت بکار، اکتاو روی حامل و … خواهیم پرداخت.

در صورت نیاز، قسمت های قبلی مورد نیاز برای این آموزش رو از این صفحه بخونید.

ویدیو برای درک بهتر مطلب فراموش نشه 🙂

این چه نتیه؟

موقعیت نت، روی حامل موسیقی، مشخص کننده اینه که نت مد نظر چه نتی هست. همون طور که قبلا گفتیم، حامل موسیقی متشکل از خطوطی هست با فاصله یکسان که نت ها یا رو و یا بین این خطوط قرار می گیرند.

حامل موسیقی

۵ خط حامل موسیقی

مبدا کجاست؟

تا اینجا می دونیم که موقعیت قرار گیری به ما میگه چه نتی. اما از کجا شروع کنیم و چه نتی رو مبدا قرار بدیم؟

اینجاست که پای کلید موسیقی به میون می آد. ما در موسیقی سه کلید سل، دو و فا داریم. در ابتدای هر قطعه موسیقی کلید رسم میشه.

کلید همیشه به یکی از خطوط حامل اشاره می کنه و با توجه به این که کدوم یکی از سه کلید سل، دو یا فا هست،  اون خط حامل ما همون نت رو می گیره.

کلید سل

کلید دو

کلید فا

رایج ترین کلید در موسیقی امروزی کلید سل یا همون چنگ هست که خط نت دوم ما رو به نت سل نسبت می ده.

دو ر می فا سل لا سی

در سورتی که در خط موسیقی ما، هیچ علامت بمل یا دیزی نباشه، نت هایی که رو و یا بین خطوط حامل قرار می گیرند، یکی از هفت نت دو ر می فا سل لا سی هستند. برای نشان دادن نت های بمل دار و یا دیز دار دو راه که در ادامه متن خواهیم دید.

ترتیب قرار گیری نت ها

وقتی با توجه به کلید موسیقی اولین نتمون رو روی حامل پیدا کردیم، می تونیم به راحتی بقیه نت ها رو هم پیدا کنیم. این قسمت بسیار سادست.

هر نتی در مجاورت نت قبل و بعد خودش قرار داره. همون طور که قبلا اشاره کردیم، فضا های روی حامل موسیقی، شامل روی خطوط و بین خطوط هست.

نت روی حامل موسیقی

نت های موسیقی

به همین ترتیب می شه نت های قبل و بعد رو هم پیدا کرد.

بالا نت های زیر تر پایین نت های بم تر

هر چه روی حامل بالا تر بریم نت ها زیر تر و هر چه پایین تر بریم نت ها بم تر میشن.

نت های زیر تر

نت های بم تر

اکتاو روی حامل

در صورتی که یک نت رو در نظر بگیریم و روی حامل به سمت بالا، نت های دیگه رو مشخص کنیم تا دوباره به همون نت برسیم، یک اکتاو بالاتر رفتیم و اگه همین کار رو برعکس انجام بدیم (روی حامل به سمت پایین بریم تا به نت تکراری برسیم) یک اکتاو پایین تر اومدیم.

اکتاو روی حامل موسیقی

اکتاو نت های سل و ر

خطوط حامل کمکی

حامل موسیقی حداقل دارای ۵ خط هست. با این حساب ما با حامل ۵ خطی ۱۱ فضا برای نشان دادن نت ها داریم. اگه بخواهیم نت های زیر تر و یا بم تر رو نشون بدیم می تونیم با استفاده از خطوط حامل کمکی در بالا یا پایین این نت هارو به نمایش بگذاریم.

خطوط حامل کمکی

نت های بمل و دیز دار

نت های بمل دار و دیز دار رو به دو روش می شه نشون داد.

روش اول

اینه که نت رو رسم و سمت چپش علامت بمل یا دیز قرار داد. مثلا برای نشون دادن نت سی بمل نت سی رو رسم و سمت چپش یک علامت بمل قرار می دیم.

نت بمل دار

یا برای نشان دادن نت فا دیز نت فا رو رسم و سمت چپش علامت دیز قرار می دیم.

نت دیز دار

چند مثال دیگه از نت های بمل دار و دیز دار:

نت های بمل دار و دیز دار

نکته بسیار مهم:

با استفاده از علامت بمل/دیز در سمت چپ یک نت، اون نت به خصوص، تا آخر میزانی که درش قرار داره اون علامت رو می گیره. اگه متوجه نشدید با مثال زیر قطعا مطلب رو می گیرید.

علامت دیز

در ابتدای این میزان نت فا دیز قرار گرفته، و در ادامه هم دو نت فا دیز دیگه در همون میزان قرار گرفته. چون اولین نت فا دیز ما علامت دیز داره دومین و سومین نت های “فا” ای که در این میزان قرار گرفتند بدون نیاز به رسم علامت دیز، نت فا دیز خونده و اجرا میشن.

در ادامه مثال بالا و در میزان بعدی یک نت فا داریم اما همونطور که گفتیم چون میزان قبلی تموم شده دیگه علامت هاش اعمال نمی شن و این نت همون فا خونده و اجرا میشه.

یک مثال دیگر:

علامت بمل روی میزان موسیقی

روش دوم

اگه در قطعه ای نت های بمل / دیز دار به فراوانی استفاده شده باشن به جای اینکه علامت ها دونه دونه در کنار نت ها در طول قطعه قرار بگیرن، در ابتدای قطعه و بعد از کلید موسیقی این نت های بمل / دیز دار روی حامل موسیقی مشخص می شن.

به این صورت که علامت بمل / دیز رو روی حامل موسیقی و درست در موقعیت  نت مورد نظر قرار می دیم.

علامت دیز در ابتدای قطعه

برای مثال اگه در ابتدای یک قطعه موسیقی در کلید سل، روی خط پنجم حامل (که نت فا هست) یک علامت دیز قرار داده شده باشه، این به معنای اینه که همه ی نت های فا در این قطعه در واقع نت فا دیز هستند و فا دیز خوانده و اجرا می شن.

فا دیز

در قطعه زیر همه نت های سی، بمل دار هستند.

سی بمل

در این قطعه همه نت های لا، سی و می، بمل دار هستند:

لا بمل سی بمل می بمل

نکته: در روش دوم فقط نت هایی که علامت گرفتند تغییر می کنند و بقیه نت ها به صورت قبلی نام گذاری و اجرا می شن.

و اما دو مثال دیگر: در شکل زیر روی خط پنجم حامل یعنی نت فا و فاصله بین خط دوم و سوم یعنی نت دو علامت دیز قرار داره، یعنی به جای نت های فا و دو نت های فا دیز و دو دیز داریم.

فا دیز و دو دیز

بعد از فراگرفتن مبحث گام های موسیقی این روش رو بهتر درک خواهید کرد.

علامت بکار (علامت خنثی کننده)

کار این علامت خنثی کردن بمل/دیز هست.

علامت بکار

شاید براتون سوال پیش اومده باشه که اگه در یک میزان موسیقی به یک نت علامت بمل/دیز داده باشیم و بخواهیم در ادامه همون میزان، از همون نت اما بدون علامت استفاده کنیم باید چه کار کنیم؟

یا اینکه اگه در قطعه ای که اولش یکی از نت ها رو دیز دار کردیم، بخواهیم در ادامه دوباره از همون نت اما بدون دیز استفاده کنیم باید از چه علامتی استفاده کنیم؟ اینجاست که علامت بکار به کارمون میاد D:

مثلا در ابتدای این میزان ما یه نت فا دیز داریم اما می خواهیم که در ادامه همین میزان نت فا رو هم داشته باشیم. از اونجایی که علامت بمل/دیز اگه روی نتی اعمال بشه تا آخر اون میزان تغییرش میده، برای اینکه به نوازنده بفهمونیم که دومین نت ما در این میزان نت فا هست نه فا دیز، در کنارش از علامت بکار استفاده می کنیم.

فا دیز و فا

در مثال دوم، در ابتدای قطعه موسیقی مشخص شده که همه نت های سی در این قطعه، بمل دار خونده و اجرا میشن. اما در یکی از میزان ها می خواهیم که از نت سی استفاده کنیم. به همین منظور از علامت بکار استفاده می کنیم.

علامت خنثی کننده در موسیقی

 

نکته مهم:

هر جایی که از علامت بکار استفاده کنیم، تاثیر علامت بکار -درست مانند علامت های بمل و دیز- تا آخر میزان اعمال میشه. (با این وجود علامت بکار در مواردی برای رفع هر گونه ابهام به طور مجدد در یک میزان قرار می گیره.)

برای مثال: در ابتدای این میزان ما نت فا دیز رو داریم، نت بعدی در میزان مورد نظر با علامت بکار خنثی شده، نت فا بعدی چون بعد از علامت خنثی کننده اومده همون فا معمولی خونده و اجرا میشه.

علامت بکار در میزان

حرف آخر

درک و فهمیدن مطالب این قسمت بسیار مهم و ضروریه. مطمین باشید امروز با یادگیری این موارد قدم بزرگی برداشتید. در قسمت بعدی راجع به شکل نت ها که ارزش زمانی یا دیرند نت رو مشخص می کنه صحبت می کنیم.

مثل همیشه امیدوارم مطلب آموزش نت خوانی – موقعیت نت ، بمل و دیز ، بکار و اکتاو روی حامل موسیقی براتون مفید واقع شده باشه. حتما اگه سوالی دارید در بخش کامنت ها مطرح کنید و در کانال های تلگرام و آپارات و همچنین پیج اینستا عضو شید و منتظر آموزش های بعدی باشید.

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *